Osman Özbahçe'den:'Şiir Yazmak Savaşmaktır!'

"Eser, gündüzdür." Sezai Karakoç

"Şair, kendisi bir süper güçtür. Bunu unutmamalı." Sezai Karakoç

"Şair, milletinin kalbidir. Atan nabzı, çarpan yüreğidir." Sezai Karakoç

"Şair, milletine kafasıyla, gönlüyle ve ruhuyla yapışıktır. Alınyazısı, milletinin alınyazısıdır." Sezai Karakoç

"Milletini yaşar şair hep." Sezai Karakoç

"ben öyle bilirim ki yaşamak / berrak bir gökte çocuklar aşkına savaşmaktır." İsmet Özel

"döl yataklarında bile oyalanmayan / savaşın, sevdanın rengi / her güzellik bu rengin ardındadır." İsmet Özel

"Ben savaşarak senin / bulanık saçlarından tutup / kibirli güzelliğini çıkartıyorum ortaya / dünya / kirletilmez bir inatla dönüyor." İsmet Özel

Bugün ölmekte olan bir şiir var. Bu şiir salak bir şiirdir. Bu salak şiir zaten kendi kendine geberip gitmektedir; gelgelelim bu salak şiir bütün edebiyat dergilerini kaplamış, şiir yazarların kahir ekseriyetinin kafalarını iğdiş etmiş, bütün kapı pencereyi tutmuş vaziyettedir. Senin işbu şiire elinin tersiyle bi tane çakman gerekmektedir.

Bizim büyük bir adıma ihtiyacımız var. Bizim büyük büyük adımlara ihtiyacımız var. Bence Mehmet Âkif'ten Orhan Veli'ye kadar büyük bir adım atmamız gerekiyor. Orhan Veli'ye Türk irfanının biçtiği değerin en az bin misli değer biçmek gerekiyor; çünkü hikâyemiz Orhan Veli'yle başlamıştır sevgilim! Hikâyemiz modern şiirdir sevgilim! Orhan Veli'den sonra sırada Sezai Karakoç vardır. Sezai Karakoç'tan sonra da İsmet Özel.

Orhan Veli olmaması gerekeni, Sezai Karakoç olması gerekeni göstermiştir. Orhan Veli'nin en önemli numarası, onlar gibi yapmamaktır. Eğer Orhan Veli biçime, yüzeye, şekle şemaile takılıp kalmasaydı, biz belki de Orhan Veli adının karşısına, modern şiirimizin en büyük, en önemli şairi cümlesini yazacaktık. Kanaatim odur ki Orhan Veli attığı kahkahanın hazzından çıkamamıştır; çünkü Orhan Veli kocaman bir kahkahadır. İşbu kahkaha bütünüyle haklı bir kahkahadır; çünkü ortada gülünç bir şiir vardır. Öbür taraftan, attığı kahkaha şair takımının bütün ciddiyetini bozmuş, kalıpları gevşetmiş ve fakat zihniyet değişikliğini, yeni grameri öngörememiştir. Ciddi adamların, asık suratların arasında ansızın bir kahkaha patlamıştır ve bu kahkaha kravatların çözülmesine, fıkraların anlatılmasına, şaka edilip yeni kahkahalar atılmasına, resmiyetin bir kenara bırakılmasına yol açmıştır; lâkin işin aslı astarı aynı hamam, aynı tastır. Yani ki değişen hiçbir şey yoktur sevgilim! Bu cümleden olmak üzere, rahatlıkla, Orhan Veli adında bir şairin yaşamadığını iddia edebiliriz: Orhan Veli adında bir şair yok, böyle biri gerçekte hiç yaşamamıştır. Olan şey, 1940'lı yıllarda bir kahkaha duyulmuştur; hepsi bu. Gelgelelim bu kahkaha başlı başına bir devrimdir. İkinci devrim Sezai Karakoç'tur. Adı Sezai Karakoç'la birlikte anılan birçok şair, 1940'lı yıllarda, Orhan Veli adında bir şairin attığı bir kahkahadan (Ama ne kahkaha!) esintiler taşırken, birçoğu bu esintilerden bir ömür boyu (ömür: şiir) kurtulamazken, Sezai Karakoç işe "Mona Roza"yı bir kenara bırakarak (Yav nasıldı bunun yazılışı sevgilim!) doğrudan, bu kahkahayı değerlendirip bir kenara koyarak modern şiirden, yepyeni bir gramerden, yepyeni bir zihniyetten başlamıştır. Şiirimize yepyeni bir zihniyet ve yepyeni bir gramer getirmiştir. Açtığı yolda Ece Ayhan ve Cemal Süreya gibi destekçiler bulmasına rağmen, yolun birçok gözü açık işadamı tarafından deforme edilmesi üzerine, Hızırla Kırk Saat'i yazarak yolu yeniden, bir defa daha açmıştır. Hızırla Kırk Saat, Sezai Karakoç'un açtığı yeni yolun varması gereken menzilden başka nedir ki sevgilim? Lâkin kimseler, belki Sezai Karakoç bile bunun farkında değildir sevgilim. Her şeyin herkesten önce farkına varan polisler, ceviz ağaçları, parklar ve sair herkes uyuyakalmıştır sevgilim. Yıllar sonra epik değil, neo epik şiir diye tutturan Hakan Arslanbenzer adında bir çocuk varmıştır bu işin farkına sevgilim. Bilmem ki o çocuk bunun farkında mıdır sevgilim. Bu anlamda Sezai Karakoç iki kere devrimcidir sevgilim.

Bizim Sezai Karakoç'tan itibaren atmamız gereken üçüncü adım İsmet Özel adımıdır. İsmet Özel bizim açımızdan iki defa önemlidir. Birinci defası şu: İsmet Özel'le birlikte, Sezai Karakoç'la başlayan bir şey bitmiştir (II. Yeni). Bu anlamda şiiri hâlâ süren tek büyük şair İsmet Özel'dir. İkinci defası da şu: Sezai Karakoç'la başlayan modern şiirimiz, en önemli ivmeyi İsmet Özel'le kazanmıştır; en büyük adımını İsmet Özel'le atmıştır; çünkü II. Yeni'nin en iyi okuyucusu ve en iyi eleştirmeni İsmet Özel'dir. Böyle derken şunun farkındayım sevgilim: Sezai Karakoç'la başlayan şeyin (modern şiirimize giriş demek olan II. Yeni) gene Sezai Karakoç'la bittiği, yok, bittiği iyi bir kelime olmadı galiba; Hızırla Kırk Saat'le birlikte yeni bir aşamaya evrildiği ve Sezai Karakoç'un asıl bu kanaldan devam ettiği ileri sürülebilir.

Şimdi! Şiir yazmak isteyen züppe!

Kulaklarını aç da beni iyi dinle!

Senin, şiirimizi yatay bir çizgi kabul edip bu çizgiye dört tane dikey çizgi çizmen gerekmektedir. İşbu çizgilerin önemi şudur: Bu çizgiler birer milattır; bu çizgilerden öncesiyle sonrası arasında bir fark vardır. Birinci çizgi Mehmet Âkif'tir. İkinci çizgi Orhan Veli'dir. Üçüncü çizgi Sezai Karakoç'tur. Dördüncü çizgi İsmet Özel'dir. Bu dört büyük şair şiirimizin demirbaşıdır. Her yangında öncelikli olarak kurtarılması, sahip çıkılması gereken biricik vesikalarımızdır. Tarih, birikim, gelmiş geçmiş mi diyorsun? Al sana Mehmet Âkif! Mehmet Âkif'le Orhan Veli arasına canının istediğini yaz ya da yazma! Bundan bana ne! Orhan Veli'yle Sezai Karakoç arasında zaten yazacak adam yok! Bundan dolayı ortada Garip hareketi veya şiiri de yok! Peki ne var? Orhan Veli akımı var! Sadece bu! Ben, "Orhan Veli akımı" ibaresini şimdiye kadar iki kişide gördüm: Sezai Karakoç ve Hüseyin Cöntürk. Sezai Karakoç'la İsmet Özel arasına ilk başta Turgut Uyar ve Cahit Zarifoğlu'nu yaz. Bu iki şair en az Sezai Karakoç ve İsmet Özel kadar önemlidir. İkinci olarak Sezai Karakoç'la İsmet Özel arasının, Mehmet Âkif'le Orhan Veli arasına benzemediğini, hem de hiç benzemediğini asla unutma; bu arada canının istediği istemediği kuralı işlemez ve Ece Ayhan, Cemal Süreya, Edip Cansever ve özel bir durum olarak Metin Eloğlu başta olmak üzere bu arada yaşamış, yazmış bütün şairleri oku! İsmet Özel'e gelince, İsmet Özel'den sonrası hâlâ devam etmektedir, canının istediğini oku, istemediğini okuma! Hiçbir şey kaybetmezsin!

Şiirimizde, İsmet Özel'den sonra yegâne atılım Atlılar dergisidir! İlerde küçük Japon Türkler bunu böyle yazacaklardır! Bu derginin kapanışı bu dergiyi çıkaranlar için bir vebaldir! Eğer Atlılar dergisi devam edebilseydi İsmet Özel'in defalarca ve ısrarla vurguladığı, "seçkin topluluk" ideali en azından şiirde gerçekleşecekti! Bugün bu imkân heba edilmiştir! Elimizde Atlılar dergisinin saçtığı tohumdan başka bir şey kalmamıştır! İşbu tohum bir yönüyle Orhan Veli'nin attığı kahkahadır! Bize düşen bu tohumun işlevini amaç edinmemektir! Kahkahanın cazibesine kapılıp gitmek yanlışını yapmamaktır! Neyi yapmamak gerektiği hususunda net bir fikrim var sevgilim! Yapmam gereken şeyi ancak savaşarak bulabileceğimin farkındayım sevgilim!

Bize düşen büyük bir sabırla, yenilmez bir inatla, pes etmek nedir bilmeyen bir savaşkanlıkla bu vatana saçılan her tohumu yeşertmektir! Bizim yeşeren her tohumun bekçisi olmamız gerekmektedir! Bu bir görevdir! Bu bir savaştır!

Kanaatim odur ki şiir yazmak tam olarak haklı bir mücadeleye kalkışmaktır! Kanaatim odur ki şiir yazmak tam olarak haklı bir mücadeleye katılmaktır! Her haklı mücadelede kaybeden taraf, daima haksızlardır! Kalleşliği şiar edinen kötülerdir! Bundan şüphen varsa defol git!

Kanaatim odur ki şiir yazmak savaşmaktır! Savaşmak kafanı berraklaştırmaktır! Berraklık ne yapacağını tam olarak bilmektir! Berraklığın iki ölçüsü vardır: Ahlâk ve adalet! Eğer namus bekçisi değilsen, eğer bir adalet savaşçısı değilsen defol git! Aksi halde göbeğini kaşıyarak geçmiş günlerini hatırlayıp ah salak kafam eden eskinin bilmem nesi, şimdinin liboşlarıyla sen aynı kumaştansın demektir! Onların ve senin, ikinizin kafası da şair kafası değildir ve olmasına da imkân yoktur!

Kanaatim odur ki şiir yazmak kendini insan bilmektir! Şiir yazmak kendini tam olarak insan hissetmektir! İnsan eksik demektir! Kalk ve bana katıl demektir! Kalk ve meydana çık demektir! Sen meydana çıkmazsan meydan ite çakala kalacak demektir! Sen ki merd-i meydansın, sana kavganın göbeğinden söz açmanın bir mânâsı var mıdır?

Kavga nedir?

Kavga haysiyet kavgasıdır!

Şiir yazmayı hatıra defterinde gül yaprağı kurutmak sananlar bunu anlayamaz sevgilim!

- 2/4/2006 - yorum {5} - yorum yaz

Dergiler ve dergiler..

-"Hangi dergiyi okusam?"

Edebiyat dergisi Derkenar, 15. sayısıyla birlikte 2 aylık eski periyoduna dönüş yaptı. Açıkçası derginin belirli bir düzeyde, istikrarlı bir gidişatı tutturamaması  üzüyor beni. Dileriz ileride uzun soluklu, heyecan veren işler çıkar buradan..

Bu sayıdan İbrahim Tenekeci ve Furkan Çalışkan'ın şiirlerine, Said Yavuz, Furkan Çalışkan ve Ali Karınca'nın yazılarına işaret etmek isterim. Yine genç şair Alper Gencer'in 'Cafer Turaç'  şiiri üzerine yazdığı yazıya da dikkat.

Dergiyi almakta tereddüt edenlere: Nurettin Durman'ın derlediği Aşk Şiirleri Antolojisi (tam üçyüz sayfa) dergiyle bedava..benden duymadınız..:)

Anlayış yine müthiş!..Başörtüsü meselesi ile ilgili önemli yazılar var. Derginin kapağındaki çarpıcı ifade şöyle:'Bu Dergiyi Başörtülüler Alamaz!' 

 Rasim Özdenören'le yapılmış  söyleşi ve İbrahim Kalın'ın Türkiye'nin Korkuları başlıklı yazısı okunmalı.. Derginin dosya konusu ise Türkiye'nin Enerjisi şeklinde..

Kitap Postası'nı biliyoruz. Biliyorsunuz.  Asım Gültekin iyi işler yapmaya devam ediyor. 2. yılına giren dergi yine dopdolu..Adem Turan'ın Hasan Aycın portresi ve Yusuf tTuran Günaydın'ın mütercimlerle ilgili yazısı dikatimi çekenlerden bazıları..

Tezkire yeni sayısını sessiz sedasız çıkardı. Bu sayıda pek çok güncel meseleyle birlikte Ak Parti ve 'Muhafazakar Demokrasi' söylemi masaya yatırılmış. Tezkire çok önemli arkadaşlar, çook..Takip edelim.Kaçırmayalım.

Kültür, medeniyet, aktüalite dergisi Mostar, 13. sayısında dosya konusu olarak 'medya'yı seçmiş. Yayın yönetmenliğine şair Ali Ayçil'in geçmesiyle kültür-sanata verdiği ağırlık hissedilen dergide ayrıca, Filistinli şair Mahmud Derviş'le ve Edibe Sözen'le yapılmış iki önemli konuşma da mevcut..

Varlık dergisi, 'Kıskançlık' konusunu işlemiş  oylumlu bir dosyayla..

Doğu- Batı, Entelektüeller  dosyasının birinci kısmıyla çıktı..Bihaber ve bigane kalmayın.

Bu arada 'edebiyat ateşi' Fayrap'ın yeni sayısı çıkmış..Ayrıntılar ve dergi üzerine bir değerlendirme ileriki günlerde bu sayfada..tekmili birden:)

- 7/3/2006 - yorum {0} - yorum yaz

Beckett:"..beklerken."

"Varolduğum yer, gideceğim, anımsanacağım, düşleneceğim yer bir kış gecesiydi, önemi yok bunun, inanıyordum kendime, inanıyordum kendim olduğuma, hayır, gerek kalmadı buna, başkaları var ya, nerede,  başkalarının dünyasında, uzun ölümlü yollar üzerinde, göğün altında, bir sese sahip, hayır, gerek kalmadı, hareket edecek güç de kalmadı arada sırada, başkaları, sahici olanlar hareket ediyorlar ya ama yeryüzünde, yeni bir ölüm, yeni bir uyanış süresince, burada bir şeyler değişsin de, bir değişim olsun da, doğumlar daha uzak olsun diye, ölümler daha uzak olsun diye, ya da bu anı ve düşlerle dolu fısıltının içinde ve dışında yeniden yaşama dönülsün diye beklerken.

Aysız, yıldızsız, ama aydınlık bir kış gecesi, görüyor bedenini, tüm önünü, önünün bir parçasını, ne aydınlatıyor bu olanaksız geceyi, bu olanaksız bedeni, onda anımsıyorum kendimi, sahici geceyi, sabahsız geceyi düşlüyorum, ve nasıl yarına çıkacağını, yarına nasıl katlanacağını, tanla birlikte yükselen güne; düne nasıl katlandıysa öyle katlanacak.

Ah biliyorum, ben değilim o, henüz değilim, eski bir savaşçı o, günlere ve gecelere alışık, ama unutuyor, beni düşünüyor, gerektiğinden çok düşünüyor,gün doğumuna daha çok var, belki de sonunda geldi güneşin bir daha doğmayacağı gün."

Samuel Beckett / Hiç İçin Metinler

- 31/12/2005 - yorum {1} - yorum yaz

Konstantin Kavafis'ten: KENT..

Bugün şair Kavafis'ten bir şiir okumalı: KENT

"Dedin, "Bir başka ülkeye, bir başka denize gideceğim.
Bundan daha iyi bir başka kent bulunur elbet.
Yazgıdır yakama yapışır neye kalkışsam;
ve yüreğim gömülü bir ceset sanki.
Aklım daha nice kalacak bu ülkede.
Nereye çevirsem gözlerimi, nereye baksam
hayatımın kara yıkıntıları çıkıyor karşıma,
yıllarımı kıydığım boşa harcadığım."
Yeni ülkeler bulamayacaksın, başka denizler
bulamayacaksın.


Bu kent peşini bırakmayacak. Aynı sokaklarda
dolaşacaksın. Aynı mahallede yaşayacaksın;
aynı evlerde kır düşecek saçlarına.
Bu kenttir gidip gideceğin yer. Bir başkasını umma,
Bir gemi yok, bir yol yok sana.
Değil mi ki hayatını kıydın burada.
bu küçük köşede, ona kıydın demektir bütün dünyada.


Diyorsun ki, bir başka ülkeye,
bir başka denize gitmek istiyorum ;
bundan daha güzel bir başka kent vardır kuşkusuz,
ama kötü yazgım peşimi bırakmaz ne yapsam,
ve kalbim gömülü bir ceset sanki burada.
Ruhum daha ne kadar katlanacak bu çoraklığa
nereye çevirsem yüzümü, nereye baksam
hayatımın kara yıkıntıları çıkıyor karşıma
bunca yıllarımı boşa tükettiğim şu ülkede..?

Yeni bir ülke bulamazsın, arama;
bulamayacaksın başka denizler de;
nereye gitsen bu kent ardından gelecek senin,
aynı sokaklarda dolaşıp duracaksın yine,
aynı hep aynı mahallede yaşlanacaksın,
aynı hep aynı evlerde ağaracak saçların
ve dönüp bu kente geleceksin sonunda;
yanılma sakın, bir başka şey umma,
seni bekleyen bir gemi yok, bir çıkar yolun yok...
Ömrünü nasıl tükettiysen burada, bu köşecikte
öyle kıydın demektir ona, bütün yeryüzünde."

- 29/12/2005 - yorum {10} - yorum yaz

Yeni Şafak Kitap eki veriyor!..

Yeni Şafak enteresan ve açıkcası beni sevindiren bir iş yapıyor ve bir Kitap eki çıkartıyor. 48 sayfa olarak planlanan bu ek yarından itibaren olmak üzere her Perşembe okurla buluşturulacakmış.

İşte gazetede yer alan tanıtım yazısı..